سیاستگذاری صنعتی جهت ارتقای قابلیت های صنایع دفاعی راهبردی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 پژوهشگر دانشگاه امام صادق(ع) و دانشجوی دوره دکتری مدیریت صنعتی دانشگاه مالک اشتر

2 استادیار دانشگاه علامه طباطبایی

3 دانشیار دانشگاه صنعتی مالک اشتر

4 استادیار دانشگاه صنعتی مالک اشتر

چکیده

سیاست‌های صنعت دفاعی یکی از مهم­‌ترین شاخه‌های سیاست صنعتی کشورهاست و سیاست صنعتی، خود یکی از شاخه‌های سیاست عمومی محسوب می‌شود. سیاست صنعتی، شیوه‌های مختلف دخالت دولت در عرصه صنعت و فناوری است که به­‌صورت هماهنگ‌شده و آگاهانه، برای پیشرفت در توسعه صنعتی اعمال می‌شود. در این بین ناهنجاری‌های رفتاری بخش صنعت در مجموعه اقتصاد کشور از دو حوزه متفاوت ناشی می‌شود. نخست از کندی مناسبات درونی و دوم از ناهماهنگی‌ها با اقتضائات محیط پیرامونی آن. این مقاله بر آن است تا راهنمایی برای سیاستگذاران صنعتی بوده و با انجام یک موردکاوی واقعی، سیاست­‌های صنعتی آن­ را تشریح نماید. در این مسیر بر اساس یک الگوی مفهومی دو مرحله‌ای، ابتدا به ترسیم وضیعت مطلوب سیاستگذاری بر اساس آثار علمی پرداخته شده و در مرحله دوم سیاست­‌های پیشنهادی برای سازمان­‌های صنعتی فعال در عرصه دفاعی را ارائه کرده‌ایم که عبارتنداز: «اتخاذ سیاست هسته و شبکه»، «ایجاد اتحاد راهبردی با صنایع همسوی داخلی و تحکیم پیوندهای حیاتی» و «نگاه پلتفرمی (خانواده محصول) به مقوله طراحی و تولید محصولات و سامانه‌ها». منطق استفاده شده در این تحقیق «تحلیل داده‌بنیاد» بوده و از بین چهار رویکرد مختلف آن با توجه به اقتضائات پژوهش، رویکرد گلیزر و استراوس انتخاب شد. یافته‌­ها و نوآوری اصلی مقاله، سیاست­‌های پیشنهادی بوده که در انتهای مقاله تبیین و تشریح شده است.

کلیدواژه‌ها


الف. منابع فارسی

1. اشتریان، کیومرث، (1386)، سیاستگذاری عمومی در ایران. تهران، بنیاد حقوقی میزان.
2. اشتریان، کیومرث و حنانه محمدی، (1389)، نقش دایرکتوری‌های در سیاستگذاری صنعتی، فصلنامه توسعه تکنولوژی، شماره 13.
3. امامی، سیّدمجتبی، (1385)، پرسش‌ها و جهت­‌گیری‌های اصلی تئوری­‌های تغییر سازمانی، تهران، پایان­‌نامه دانشگاه امام صادق(ع).
4. ایزدخواه، روح‌ا... و سیدمحمدرضا رضوی، (1392)، مقایسه نظریات مکاتب اقتصادی منتخب به­‌منظور استخراج چارچوب نظری سیاست‌های صنعتی، فصلنامه سیاست علم و فناوری.
5. برادران کاظم‌زاده، رضا، سیدحبیب‌الله طباطبائیان و مجید حسنی­ پارسا، (1383)، پیشنهاد مدل عمومی سیاستگذاری صنعتی با تأکید بر صنعت الکترونیک، فصلنامه مطالعات مدیریت صنعتی، شماره 5.
6. براون، ارنست، (1382)، ارزیابی و پیشبینی تکنولوژی، ترجمه عقیل ملکی‌فر و علیرضا بوشهری، تهران، نشر کرانۀ علم.
7. فولادی، قاسم و محمد مهدی‌نژادنوری، (1394)، نقش عوامل سازمانی در موفقیت شرکت­‌های زایشی در صنایع دفاعی، فصنامه بهبود مدیریت شماره 29.
8. قاضی­‌نوری، سیدسپهر و سیدسروش قاضی­‌نوری، (1391)، مقدمه­‌ای بر سیاستگذاری علم فناوری و نوآوری، تهران، دانشگاه تربیت مدرس.
9. قلی‌پور، رحمت‌ا...، (1387)، تصمیم‌گیری سازمانی و خط­مشیگذاری عمومی، تهران، انتشارات سمت.
10. گرنت، رابرت، (1393)، تحلیل استراتژی در عصر حاضر، ترجمه بیژن نهاوندی، نوید جعفری­نژاد، الله‌وردی تقوی و عادل آذر، تهران، مؤسسه رسا.
11. له‌له، جی، (1390)، فناوری­‌های راهبردی نظامی، ترجمه محمدحسن شاه رضایی و محمد اورنگ، تهران، مرکز آینده­‌پژوهشی علوم و فناوری­‌های دفاعی.
12. منزوی، کیوان و فرهاد نظری­‌زاده، (1386)، روندهای استراتژیک جهانی مؤثر بر دفاع و امنیت در افق زمانی 2007 الی 2036، تهران، مؤسسه آموزشی تحقیقاتی صنایع دفاع.
13. نبوی، سیدمرتضی و محمدحسین ملایری، (1385)، درآمدی بر سیاستگذاری صنعتی در ایران، فصلنامه مجلس و راهبرد، شماره 21.
14. وزارت دفاع آمریکا، (1387)، راهبرد دفاع ملی ایالات متحده آمریکا، ترجمه مسعود منزوی، تهران، مرکز آینده­‌پژوهی علوم و فناوری دفاعی، مؤسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی.

 

ب. منابع انگلیسی

  1. Aghion, Philip, (2015), Industrial policy and competition, American Economic Journal: Macroeconomics 7.
  2. Baily, David & Alex Ruyter, (2007), Globalization, economic freedom and strategic decision making, A role for industrial policy, Policy studies 28.
  3. Cordesman, Anthony & Michael Peacock, (2015), Military Spending and Arms Sales in the Gulf, official, center for strategic and international studies.
  4. Eichengreen, Barry, (2015), The Korean economy: from a miraculous past to a sustainable future. Mass Harvard East Asia center.
  5. Ferguson, p & G Ferguson, (1994), The foundation of industrial policy in industrial Economics. London: McMillan.
  6. Geels, Frank W, (2010), Ontologies, socio-technical transitions (to sustainability), and the multi-level perspective, Research Policy.
  7. Glaser, B, & A Straus, (1967), The discovery of grounded theory. Chicago: Aldine Press.
  8. Hobday, M, (2002), Technology needs assessment (TNA) for developing countries, Vienna: UNIDO.
  9. Howlett, Michael & M. Ramesh, (2009), Studying Public Policy 3, Oxford New York University Press.
  10. Kim, Linsu, (1997), Imitation to Innovation: the Dynamics of Korea’s Technological Learning, Boston: Harvard Business School Press.
  11. Lall, S, (2000), Selective Industrial and trade policies in developing counties: Theoretical and empirical issues. University of Oxford.
  12. Lall, Sanjaya & Morris Teubal, (2001), Market Stimulating Technology policies in developing countries: A framework with examples from East Asia. UNIDO.
  13. Ling, chen & Barry Naoghton, (2016), An industrialized policy making mechanism, China’s return to techno-industrial policy, Research policy 45.
  14. Masayuki, Kondo, (2001), Networking for Technology Acquisition and Transfer." In Management of technology: Selected Discussion Papers presented at the Vienna Global Forum, Vienna : UNIDO.
  15. Mingo, Santiago, & Tarrun Khanna, (2013),  Industrial policy & the creation of new industries: evidence from Brazil’s bioethanol industry, Industrial and corporate change 23.
  16. OECD, (1999) Principles of corporate governance. Paris: Organization of Economic Co-operation and Development,.
  17. Prince, Russel, (2010), Policy transfer as policy assemblage: making policy for the creative industries in New Zealand, Environment and Planning 42.
  18. Schot, Johan & Frank Geels, (2008), Strategic niche management and sustainable innovation journeys: theory, findings, research agenda, and policy, Technology Analysis & Strategic Management 20.
  19. Shafritz, J & Christopher Borick, (2008),  Introducing Public Policy. New York: Longman.
  20. Strauss, A & J. Corbin, (1998),  Basics of qualitative research. Newbury Park, CT: Sage Publications.
  21. Wang, Huanming, Xiong Wei, Wu Guangdong, & Dajian Zhu, (2017), Public–private partnership in Public Administration discipline: a literature review, Public Management Review (Routledge: Taylor & Francis Group).