شناسایی ابزارهای مؤثر بر شکل‌گیری و توسعه شبکه دانش‌بنیان در حوزه دفاعی و تحلیل آن با استفاده از ماتریس نهاد-ابزار- هدف

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه مدیریت صنعتی دانشگاه علامه طباطبایی

2 دانشجوی دکترای سیاستگذاری علم و فناوری، دانشگاه تهران

3 استادیار دانشکده علوم و فنون نوین دانشگاه تهران

4 دانشجوی دکتری سیاستگذاری علم و فناوری، دانشگاه تهران

چکیده

تحقیق حاضر در پی پاسخ به این پرسش است که مهم‌ترین ابزارهای مؤثر بر شکل‌گیری شبکه شرکت­‌های دانش‌بنیان در حوزه دفاعی چیست و اولویت این ابزارها نسبت به یکدیگر چگونه است؟ جامعه آماری پژوهش، متخصصان حوزه دفاعی کشور هستند. برای گردآوری اطلاعات، در کنار مرور ادبیات، از ابزارهای پرسشنامه و مصاحبه استفاده شده و با بهره‌گیری از آزمون دوجمله‌ای، ابزارهای دارای اهمیت کم و بسیار کم در شکل­‌گیری شبکه دانش‌­بنیان، حذف شده و سپس با استفاده از فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی فازی، ابزارهای مهم باقی‌مانده، رتبه‌بندی شده‌­اند. براساس نتایج تحقیق، 15 ابزار در 4 بُعد شناسایی شدند که دارای اهمیت و وزن یکسانی نیستند، بلکه به ترتیب ابعاد، ارائه تسهیلات و انجام مشارکت با شرکت‌های دانش­‌بنیان بیشترین اهمیت را به خود اختصاص دادند. در پایان مقاله نیز از طریق گروه خبرگان و استفاده از ماتریس 3 بُعدی نهاد- ابزار- هدف، پیشنهادها و راهکارهایی برای شکل­‌گیری و توسعه شبکه شرکت‌های دانش‌بنیان بخش دفاعی کشور ارائه شده است.

کلیدواژه‌ها


الف. منابع فارسی

1. امانی تهرانی، محمد و احمدامینی، زهرا (1390)، تحلیل افق چالش­‌های شرکت­‌های دانش‌بنیان دانشگاهی و راهکارهای پیشگیرانه»، نشریه مطالعات در دنیای رنگ، جلد اول، شماره یک.

2. پناهی، جلال (1391)، راهکارهای تسهیل فرایند شکل‌گیری بنگاه‌­های دانش‌بنیان در ایران، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، تهران، دانشگاه علامه طباطبایی، دانشکده مدیریت و حسابداری.

3. جعفرنژاد، احمد،  محقر، علی و اختیارزاده، احمد (1391)، شناسایی چالش­‌های شرکت­‌های تازه تأسیس فناوری‌محور دانشگاهی در مسیر رشد، فصلنامه سیاست علم و فناوری، سال پنجم، شماره دو.

4. دانایی‌فرد، حسن و دیگران (1390)، روش‌شناسی پژوهش کمی در مدیریت: رویکردی جامع، تهران، انتشارات صفار.

5. طباطبائیان، سیدحبیب‌الله و دیگران (1390)، بررسی قانون حمایت از شرکت­ها و مؤسسات دانش‌بنیان و تجاری­‌سازی نوآوری‌ها و اختراعات، تهران، ارائه شده در: اولین کنفرانس بین­‌المللی مدیریت فناوری.

6. صنوبر، ناصر، سلمانی، بهزاد و تجویدی، مینا (1390)، تأثیر محرک­‌های نوآوری بر ظرفیت نوآوری شرکت‌های دانش‌بنیان، فصلنامه سیاست علم و فناوری، سال چهارم، شماره دو.

7. فخاری، حسین، سلمانی، داوود و دارایی، محمدرضا (1392)، بررسی اثرات تحریم­‌های اقتصادی بر عملکرد شرکت­‌های دانش‌بنیان، فصلنامه سیاست علم و فناوری، سال پنجم، شماره سه.

8. قاضی‌نوری، سروش و دیگران (1388)، دولت و کارآفرینی تکنولوژیک، تهران، انتشارات صنایع نوین.

9. قاضی‌نوری، سروش (1383)، طراحی و تدوین سیاست­‌های حمایت از شرکت­‌های تازه تأسیس تکنولوژی‌محور در کشور، تهران، دانشگاه علامه طباطبایی، دانشکده مدیریت و حسابداری.

10. مجلس شورای اسلامی (1389)، قانون حمایت از شرکت­‌ها و مؤسسات دانش‌بنیان و تجاری­‌سازی نوآوری‌ها و اختراعات.

11. سپهری، محمدمهدی و ریاحی، آسیه (1389)، کاربست تحلیل شبکه اجتماعی برای استخراج نیازهای سیستم مدیریت دانش در سازمان­‌های دانش بنیان، فصلنامه سیاست علم و فناوری، دوره سه، شماره دو.

12. محمدی، علیرضا و بیگدلو، نسرین (1391)، ابزارهای حمایتی برای شرکت­های دانش‌بنیان مستقر در پارک‌های علم و فناوری، مجله رهیافت، شماره 50.

13. میرکمالی، سیدمحمد، ایزدیان، زینب و مصدق، هادی (1390)، بررسی وضعیت مدیریت دانش در شرکت‌های دانش‌بنیان مستقر در شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان، فصلنامه رشد فناوری، دوره هفت، شماره بیست‌وهشت.

 

ب. منابع انگلیسی

  1. Andreassi, Tales (2005), The Funding of New Technology-based Firms in Brazil, Journal of Entrepreneurship and Innovation Management, 6 (5).
  2. APEC Economic Committee (2000), Towards Knowledge Based Economies in APEC, APEC Secretariat.
  3. Argote, L, & Ingram, P (2000), “Knowledge Transfer: A Basis for Competitive Advantage in Firms”, Organizational Behavior & Human Decision Processes, 82 (1).
  4. Chang, D. Y (1996), “Applications of the Extent Analysis Method on Fuzzy AHP”, European Journal of Operational Research, 95.
  5. Daniel, H. Z, Hempel, D. J, & Srinivasan, N (2002), A Model of Value Assessment in Collaborative R&D Programs, Industrial Marketing Management, 31.
  6. Freeman, C (1987), Technology Policy and Economic Performance: Lessons from Japan, London, Printer.
  7. Geraghty, K., & Desouza, K. C (2005), “Optimizing Knowledge Networks”, Industrial Management, 47 (6).
  8. Groenewegen, P (1992), “Simulating ‘Hot Technologies’: Interorganizational Networks in Dutch Ceramic Research”, R&D Management, 22 (4).
  9. Hansen, M. T (1999), “The Search-transfer Problem: The Role of Weak Ties in Sharing Knowledge Across Organization Subunits”, Administrative Science Quarterly, 44.
  10. Inkpen, A. C, & Tsang, E. W. K (2005), “Social Capital, Networks, and Knowledge Transfer”, Academy of Management Review, 30 (1).
  11. Malerba, F (2004), Sectoral Systems of Innovation: Concepts, Issues and Analyses of Six Major Sectors in Europe, New York, Cambridge University Press.
  12. Nelson, R, Nelson, K (2002), “Technology, Institutions and Innovation Systems”, Research Policy journal, (31).
  13. OECD (1996), The Knowledge-Based Economy, Paris, OECD Publications.
  14. OECD (2007), SMEs in Mexico: Issues and Policies, Paris, OECD Publications.
  15. Sang Kyu, Lee, Cibson Davis (2002), Towards Knowledge-based Economy in Korea: Metrics and Policy, International Journal of Technology, Policy and Management, vol 2. No 3.
  16. Skyrme, D (1997), Measuring the Value of Knowledge, London, Business Intelligence.
  17. Smith, J & Powell, W. W (January–February 2004), “Knowledge Networks as Channels and Conduits: The Effects of Spillovers in the Boston Biotechnology Community”, Organization Science, 15.
  18. Turku School of Economics (2009), On the Pursuit of Growth in Technology-based Companies: the Role of Public Financing in the Start-up Process of Finnish Drug Development Companies, available at: https://www.doria.fi/xmlui/bitstream/handle/10024/98510/Ae14_2009.pdf?.
  19. Vekstein, Daniel (1999), Defense Conversion, Technology Policy and R & D Networks in the Innovation System of Israel, Journal of Technovation, 19 (10).
  20. Wenger, E. C, & Snyder, W. M (2000), “Communities of Practice: The Organizational Frontier”, Harvard Business Review, 78.
  21. World Bank (2002), The Knowledge Assessment Methodology and Scorecards (online), Available at: http://worldbank.org/gdln/programs/kam2002/methodology.htm