بررسی تأثیر عوامل الگوی سه‌شاخگی بر مدیریت دانش مطالعه موردی: یک سازمان صنعتی دفاعی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گرایش مدیریت سیستم و بهره‌وری، دانشگاه مالک اشتر

2 دانشجوی دکترای مدیریت راهبردی دانش دانشگاه عالی دفاع ملی

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش عوامل ساختاری، زمینه‌ای و رفتاری در قالب الگوی سه‌شاخگی بر مدیریت دانش در یک سازمان دفاعی انجام شده است. در این تحقیق که از نوع کاربردی و توسعه‌ای است بر اساس رویکرد معادله ساختاری، رابطه بین عوامل یادشده و مدیریت دانش، الگوسازی شده است. جامعه آماری، تعداد 107 نفر شامل مسئولان، مدیران و کارکنان واحدهای گسترش‌یافته سازمان موردمطالعه در سراسر کشور می‌باشد. نتایج نشان می‌دهد بین متغیرهای اصلی تحقیق، رابطه مثبت و معنی‌دار وجود دارد، همچنین در مقایسه بین عوامل الگوی سه‌شاخگی، مشخص گردید عوامل «ساختاری، «رفتاری» و «زمینه‌ای» به‌ترتیب اولویت، بیشترین تأثیر را بر مدیریت دانش سازمان موردمطالعه دارند و در نهایت اینکه در بین عوامل ساختاری، «ساختار سازمانی»، در بین عوامل رفتاری، «مدیریت و رهبری»، و در بین عوامل محیطی، «تعامل منطقی با دنیای علمی بیرونی» بیشترین تأثیر را بر مدیریت دانش دارند.

کلیدواژه‌ها


الف. منابع فارسی

1. آقامحمدی، داوود، دهقان، نبی‌اله (1391)، راهبردهای استقرار مدیریت دانش در سازمان‌های نظامی جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه مطالعات دفاعی استراتژیک، سال یازدهم، شماره 46.

2. اسفندیاری، عاطفه، نکویی‌مقدم، محمود، محمدی، زینب، نوروزی، سمانه، امیراسماعیلی، محمدرضا (1390)، آسیب‌شناسی منابع انسانی در ستاد دانشگاه علوم پزشکی کرمان با استفاده از مدل سه‌شاخگی، فصلنامه طلوع، سال دهم، شماره سوم و چهارم.

3. اعتباریان، اکبر و همکاران (1391)، نگرش راهبردی به توسعه سرمایه انسانی در طرح‌ریزی چارچوب مدیریت دانایی برپایه سناریو سازمانی، ارائه‌شده در: سومین کنفرانس مدیریت اجرایی، قابل دسترسی در: www.EMBAConference.com

4. امیرخانی، امیرحسین، متقی ثابت، محمود (1389)، بررسی موانع توسعه بیمه‌های الکترونیک در شرکت سهامی بیمه آسیا،  فصلنامه صنعت بیمه، سال 25، شماره 1.

5. ایروانی، محمدجواد (1391)، طراحی مفهومی مدل استخراج ویژگی‌های نهادی سپاه پاسدران انقلاب اسلامی، قابل دسترس در: www.iravany.com/tmma.pdf

6. حسنوی، رضا، اخوان، پیمان، سنجقی، محمدابراهیم (1391)، عوامل کلیدی موفقیت مدیریت دانش، تهران، انتشارات آتی‌نگر.

7. حمیدی‌زاده، محمدرضا (1389)، مدیریت دانش و دانایی، ساختار، فرآیند و راهکارها، چاپ اول، قم، انتشارات یاقوت.

8. خلیلی شورینی، سیامک (1391)، روش‌های پژوهش آمیخته، با تأکید بر بومی‌سازی، چاپ دوم، تهران، انتشارات یادواره کتاب.

9. دهقان، رضا، طالبی، کامبیز، عربیون، ابوالقاسم (1391)، پژوهشی پیرامون عوامل مؤثر بر نوآوری و کارآفرینی سازمانی در دانشگاه‌های علوم پژشکی کشور، پیاورد سلامت، دوره 6.

10. دهقان، رضا، طالبی، کامبیز و عربیون، ابوالقاسم (1391)، توسعه کارآفرینی در نظام اداری، ارائه شده در: تهران، کنفرانس ملی کارآفرینی و مدیریت کسب‌وکارهای دانش‌بنیان.

11. خنیفر، حسن (1384)، ارائه الگوی مدیریت بومی مبتنی بر دیدگاه امام علی(ع) با استفاده از مدل مفهومی سه‌شاخگی»، فرهنگ مدیریت، سال سوم، شماره 8.

12. سیدنقوی، میرعلی و سهرابی، شهلا (1392)، الگوی تطابق استراتژی‌های مدیریت دانش با استراتژی‌های کسب‌وکار و منابع انسانی، ارائه‌شده در: دهمین کنفرانس بین‌المللی مدیریت استراتژیک، قابل دسترسی در: www.civilica.com

13. شریف‌زاده، فتاح، رضوی، سیدمصطفی، زاهدی، شمس‌السادات، نجاری، رضا (1388)، طراحی و تبیین الگوی عوامل مؤثر بر کارآفرینی دانشگاهی، توسعه کارآفرینی، سال دوم، شماره 8.

14. صفرزاده، حسین، جعفری، محمدسعید (1389)، بررسی نقش عوامل سه‌شاخگی مدیریت در استقرار حراج الکترونیک، فصلنامه مدیریت، سال هشتم، شماره 23.

15. فیروزشاهی، محسن و همکاران (1391)، ارائه الگویی فرایندی عملیاتی به منظور اجرای نظام مدیریت دانش در سازمان‌ها، فصلنامه راهبرد دفاعی، سال دهم، شماره 36.

16. لعلی‌سرابی، امیر، عبدوی، محمد، فروتنی، زهرا (1391)، شناسایی عوامل تأثیرگذار بر رفتار کارآفرینانه در سازمان‌های دولتی ایران، فصلنامه مطالعات رفتار سازمانی، سال اول.

17. محسنین، شهریار و اسفیدانی، محمدرحیم (1392)، مدل‌سازی معادلات ساختاری به کمک نرم‌افزار لیزرل، چاپ اول، تهران، مؤسسه کتاب مهربان نشر.

18. میرزایی اهرنجانی، حسن و سرلک، محمدعلی (1384)، نگاهی به معرفت‌شناسی سازمانی: سیر تحول، مکاتب و کاربردهای مدیریتی، فصلنامه پیک نور، سال سوم، شماره 3.

19. میرزایی اهرنجانی، حسن (1376)، در جست‌وجوی یک طرح نظری برای شناخت و تجزیه‌و‌تحلیل عوامل موثر بر وجدان کاری و انضباط اجتماعی در سازمان، قزوین، مجموعه مقالات دومین اجلاس بررسی راه‌های علمی حاکمیت وجدان کاری و انضباط اجتماعی.

20. ناظمی، جمشید و همکاران (1390)، الگوهای کارای مدیریت دانش در زنجیره تأمین، پژوهش‌های مدیریت، شماره 89.

21. نیکوکار، غلامحسین و حکیم، امین (1388)، الگوی هم‌راستایی استراتژیک مدیریت دانش در سازمان، فصلنامه پژوهش‌های مدیریت در ایران، دوره 16، شماره 1.

 

ب. منابع انگلیسی

  1. Akhavan, P et al., (2009), Identification of Knowledge Management Critical Success Factors in Iranian Academic Research Centers, Education, Business and Society: Contemporary Middle Eastern Issues, Vol. 2, No. 4.
  2.  Asgari, Ali et al. (2012), The Investigation of Key Success Factors on Knowledge Management in Malaysian Firms, Advanced in Modern Management Journal, Vol. 1, No.1.
  3.  Bennett. R, Gabriel, H (2007),Organizational Factors and Knowledge Management within Large Marketing Department: An Empirial Study, Journal of Knowledge Management, 3 (3).
  4. Casey, George, Morrow, Joyce (2008), Information Management Army Knowledge Management and Information Technology, Army regulation, AR 25-1, Washington, Headquarters Department of the Army.
  5. Davenport, Thomas and Prusak, Laurence (1998), How Organizations Manage What They Know, Boston, Harvard Business School Press.
  6.  Ergenli. Aziz, Saglam, Guler and Metin, Selin (2007), “Psychological Empowerment and its Relationship to Trust in Immediate Managers”, Journal of Business Research, Vol. 60.
  7.  Guldenberg, Stefan (2008), Strategy Processes in Research and Development Organisations: Why Knowledge Management is Still more Isolated than Integrated, Paper Prepared for OKLC, Copenhagen.
  8. Hasanali, Farida (2012), Critical Success Factors of Knowledge Management, available at: www.infotoday.com
  9. Mathi, Kavindra (2004), Key Success Factors for Knowledge Management, Master Thesis, Internationals Hochschulinstitut Lindau, Universty of Appleid Science / FH Kempten, Germany.
  10.  Nikolaos et al. (2011), Knowledge Management Enabler Factors and Firm Performance: An Empirical Research of Greek Medium and Large Firms, European Research Studies Journal, Vol. 14, Issue, 2.
  11. Neilson, Robert (2008), Army Knowledge Management, a Principles Based Approach, U.S. Army,available at: http://usacac.army.mil/cac2/AOKM.
  12. Odierno, Raymond, Morrow, Joyce E (2012), Knowledge Management Operations, Field Manual, NO.6-01.1,  Headquarters Department of the Army, Washington, DC, available at: https://armypubs.us.army.mil /doctrine/index.html.
  13.  Lepak, J.J. (2009), Creating a Knowledge Management Strategy, Report Documentation Page, USAWC Strategy Research Project, available at: http://www.dtic.mil/cgi-bin / GetTRDoc?
  14.  Roy, Yong, Lyenger, Sheena (2005), Empowerment Through Choice? A Critical Analysis of the Effects of Choice in Organizations, Research in Organizational Behaviors, Vol. 27.
  15.  Smith, Sterilla (2008), Army Knowledge Management: People and Processes enabled by Technology, Military Intelligence, Vol 34, No. 1.
  16.  Wong, Kuan Yen (2009), Critical Success Factors for Implementing Knowledge Management in Small and Medium Enterprises, Industrial Management and Data Systems, Vol.105, No.3.
  17.  Young, Ronald (2010), Knowledge Management Tools and Techniques Manual, The Asian Productivity Organization.