مشخصات جنگ احتمالی آینده علیه ج.ا.ایران و راهبردهای مقابله با آن

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دکترای علوم دفاعی راهبردی، گرایش سیاست دفاعی و پژوهشگر جنگ آینده

چکیده

جنگ دارای سه سطح راهبردی، عملیاتی و راهکنشی (تاکتیکی) است، هر کدام از سطوح یادشده دارای ویژگی­‌های خاص خود می­‌باشد. هر فضا و مکانی که در آن جنگ اجرا شود، بُعد نام دارد؛ مثل زمین، هوا، دریا و ... هدف اصلی این مقاله بیان ابعاد و ویژگی­‌های راهبردی جنگ آینده و تدوین راهبردهای جنگ احتمالی آینده علیه ج.ا.ایران می­‌باشد. این پژوهش به روش زمینه­‌ای-موردی انجام گردیده و از نوع توسعه­‌ای-کاربردی می­‌باشد؛ روش گردآوری اطلاعات میدانی و کتابخانه­‌ای بوده و جامعه آماری 73 نفر، که با استفاده از روش­‌های تحلیل خبرگی، تحلیل شده است. نتایج تحقیق حکایت از آن دارد که جنگ­‌های آینده دارای 7 بُعد (زمینی، دریایی، هوایی، فضایی، سایبری یا فضای مجازی، شناختی یا فضای ذهن و رسانه‌ای) و 10 ویژگی راهبردی (چندوجهی بودن، شناخت‌محوری، هوشمندی، تأثیرمحوری، فناورپایگی، قابلیت­‌محوری، مردم­‌پایگی، فرماندهی و واپایش برخط و افقی، اشراف اطلاعاتی، ارزش‌­محوری و آرمان­‌محوری) می­‌باشد. پس از مطالعه محیطی تعداد 9 مورد قوت، 8 مورد ضعف، 6 مورد فرصت و 6 مورد تهدید به­‌دست آمده است. بر اساس الگوی SWOT تعداد 8 راهبرد ارائه گردیده که با 10 ویژگی راهبردی،­ بنیادی و مهم جنگ آینده تلفیق شده و بر اساس آن 8 پیشنهاد مناسب ارائه شده است. طبق موقعیت راهبردی به­‌دست آمده، وضعیت نیروهای مسلح ج.ا.ایران در جنگ آینده وضعیت مطلوبی است و در ابتدای ربع اول، یعنی مسیر تهاجم معطوف به قوت قرار گرفته است.

کلیدواژه‌ها


الف. منابع فارسی
1. بیانات فرماندهی معظم کل قوا حضرت امام خامنه‌ای(مدظله­‌العالی)، قابل دسترسی در وبگاه: www.Khamenei .ir
2. حسنلو، خسرو، (1388)، مروری بر مفاهیم جنگ و بررسی تأثیر ویژگی جنگ­‌های آینده بر سیاست دفاعی، مرکز آینده­‌پژوهی علوم و فناوری دفاعی، مؤسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی.
3. حیدری، کیومرث، (1390)، جنگ‌­های آینده، انتشارات مانز.
4. رشید، غلامعلی و همکاران، (1393)، جنگ آینده، فصلنامه راهبرد دفاعی، تهران، مرکز تحقیقات راهبردی دفاعی، شماره 48.
5. شاه­‌حسینی، مجید، (1384)، اهداف هالیود از توجه ویژه به آخرالزمان، دوهفته‌­نامه بشری، سال اول شماره 11.
6. کلانتری، فتح‌­ا...، (1394)، واکاوی راهبرد نظامی آمریکا در جنگ­‌های حال و آینده، فصلنامه راهبرد دفاعی، تهران، مرکز تحقیقات راهبردی دفاعی، شماره 51.
7. کلانتری، فتح­‌ا...، (1395)، تدوین راهبردهای کلان جنگ ترکیبی، فصلنامه راهبرد دفاعی، تهران، مرکز تحقیقات راهبردی دفاعی، شماره 51.
8. محمدی­‌نجم، سیدحسین، (1387)، بُعد پنجم جنگ، تهران انتشارات مرکز آینده­‌پژوهی علوم و فناوری دفاعی، مؤسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی.
9. منزوی، مسعود، (1388)، پارادایم­‌های حاکم بر جنگ­‌های آینده، مرکز آینده‌پژوهی علوم و فناوری دفاعی، مؤسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی.
10. هیلزگری، کریس، (1381)، جنگ پست­‌مدرن، ترجمه احمدرضا نقاء، تهران، انتشارات دانشگاه امام حسین(ع).

 

ب. منابع انگلیسی

  1. Chandler, Alfred, (1992), Strategy and Structure, Cambridge, MIT Press.
  2. Mary C. Fitzgerald, (1994), The Russian Military’s Strategy for Sixth Generation Warfare, Andrew F. Krepinevich, Cavalry to Computer: The Pattern of Military Revolution, the National Interest.