معماری راهبردی توانمندسازی کارکنان دفاتر طراحی (مورد مطالعه: صنعت دفاعی ج.ا.ایران)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای مدیریت منابع انسانی دانشگاه صنعتی مالک اشتر

2 استادیار دانشگاه صنعتی مالک اشتر

3 استاد دانشگاه صنعتی مالک اشتر

چکیده

سازمان­‌های صنعتی دفاعی، به­‌منظور پیشروبودن در عرصه تولیدات دانش­‌محور، نیازمند بهره‌‌مندی از دفاتر طراحی قوی می­‌باشند. رویکرد دانش­‌محوری ودجای آینده از سویی و توسعه محصولات جدید دفاعی با توجه به شرایط حساس منطقه، موجب گردیده تا معماری راهبردی توانمند‌سازی کارکنان دفاتر طراحی بیش از پیش احساس گردد. به این منظور در پژوهش حاضر، با انجام مصاحبه و روش تحلیل داده‌بنیاد، ابعاد و شاخص‌های توانمند‌سازی کارکنان استخراج گردیده، سپس به‌­منظور تعیین روایی این ابعاد و شاخص‌ها از نظر استادان و صاحب‌نظران در قالب دلفی خبرگی استفاده شد. درنهایت با بهره‌گیری از مصاحبه و استخراج شاخص‌ها و ابعاد و نظرسنجی از خبرگان در قالب دلفی خبرگی، معماری راهبردی توانمندسازی کارکنان دفاتر طراحی ارائه گردید. نتایج این تحقیق نشان داد که برای توانمندسازی کارکنان دفاتر طراحی، توجه همزمان بر عوامل فن­‌افزار، انسان­‌افزار و سازمان­‌افزار، لازم و ضروری می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


الف. منابع فارسی

1. آزاد مرزآبادی، اسفندیار، منیجه هوشمندجا و مجید پورخلیل، (1391)، رابطه معنویت سازمانی با توانمندسازی روانشناختی، خلاقیت، هوش معنوی، استرس شغلی و رضایت شغلی کارکنان، مجله علوم رفتاری، شماره 20.
2. باب­‌الحوائجی، فهیمه و وحید آقاکیشی­‌زاده، (1389)، رابطه هوش هیجانی با توانمندسازی کتابداران: موردپژوهی کتابخانه‌های دانشگاهی شهرستان تبریز، فصلنامه دانش شناسی، سال سوم، شماره 10.
3. بلانچارد، کنت، جان کارلوس و آلن راندولف، (1378)، تواناسازی کارکنان، ترجمه مهدی ایران­‌نژاد پاریزی، تهران، نشر مدیران.
4. بوربور جعفری، مریم و عباسعلی رستگار، (1394)، مطالعه تأثیر رهبری تحول‌­آفرین بر توانمندسازی کارکنان با میانجیگری یادگیری‌گرایی: دانشگاه سمنان، فصلنامه پژوهش‌های مدیریت منابع سازمانی، دوره 5، شماره 10.
5. پورکیانی، مسعود و نسرین پیرمرادی، (1387)، تأثیر راهبردهای رهبری در توان‌افزایی کارکنان، دوماهنامه مدیریت، سال 19، شماره 140-139.
6. حاتمی، سعید، یزدان سبحانی و جمال­‌الدین بیرامی­ ایگدر، (1394)، تأثیر ساختار سازمانی بر توانمندسازی کارکنان اداره کل ورزش و جوانان استان لرستان، فصلنامه مدیریت ورزشی، دوره 7، شماره 4.
7. حسن­‌زاده، محمدصادق و عباس شهرانی، (1386)، تأثیر فرهنگ سازمانی بر توانمند‌سازی کارکنان، نخستین کنفرانس توانمند‌سازی منابع انسانی، تهران، بنیاد توانمند‌سازی منابع انسانی ایران.
8. حسنی، محمد و جواد امجدی­‌حور، (1389)، نقش میانجی رضایت شغلی در رابطه با توانمندسازی و خلاقیت و نوآوری، شیراز، اولین کنفرانس بین­‌المللی مدیریت و نوآوری.
9. حسینیان، شهامت، محمد جعفری و محمد بهرامی­‌نکو، (1389)، ﺑﺮرﺳﻲ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ ﺑﺮ ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪﺳﺎزی ﻛﺎرآﮔﺎﻫﺎن ﭘﻠﻴﺲ آﮔﺎﻫﻲ ﻓﺎﺗﺐ، ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﻧﻈﻢ و اﻣﻨﻴﺖ اﻧﺘﻈﺎﻣﻲ، شماره ﺳﻮم، ﺳﺎل ﺳﻮم.
10. خوشقدم، حسین، (1392)، بررسی رابطه بین ساختار سازمانی و توانمندسازی روان‌شناختی کارکنان در اداره کل راه­‌آهن شمال شرق، پایان­‌نامه کارشناسی ارشد رشته مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهرود.
11. ذبیحی، محمدرضا، حسین ابراهیمی­‌پور و حسن عارفی­‌نیا، (1392)، بررسی رابطه بین ساختار سازمانی و ابعاد توانمندسازی روان­شناختی در کارکنان دانشگاه علوم پزشکی مشهد، فصلنامه مدیریت پرستاری، سال دوم، دوره دوم، شماره 1.
12. ساجدی، فضل­‌ا... و اعظم امیدواری، (1385) بررسی عوامل مؤثر بر توانمندسازی کارکنان به‌­همراه پرسشنامه طراحی‌شده جهت اولویت‌بندی عوامل، مجموعه مقالات هفتمین کنفرانس بین­‌المللی مدیران کیفیت، تهران، مجموعه همایش‌های بین­‌المللی اجلاس.
13. شاه‌کرمی­‌پور، زهرا و هدایت تیرگر، (1391)، رابطه دوره‌های آموزش ضمن خدمت و توانمندسازی کارکنان ، فصلنامه راهبردهای آموزش، دوره 5، شماره 4.
14. شیرازی، علی، شیرین فیض‌محمدی، مهدیه سالمی و علی کاظمی، (1392)، بررسی اثر هوش هیجانی و توانمندسازی روان­شناختی بر عملکرد شغلی: با نقش میانجی رفتار شهروند سازمانی، دومین کنفرانس بین‌­المللی مدیریت، کارآفرینی و توسعه اقتصادی، قم، دانشگاه پیام نور.
15. ضیائی، محمدصادق، عباس نرگسیان و سعید آیباغی اصفهانی، (1387)، نقش رهبری معنوی در توانمندسازی کارکنان دانشگاه تهران ، نشریه مدیریت دولتی، دوره 1، شماره 1.
16. عبودی، حمید، مصدق لطفی و فرشته کاظمیان، (1393)، رابطه ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ ﺑﺎ ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪﺳﺎزی ﻛﺎرﻛﻨﺎن، فصلنامه ﭘﮋوﻫﺶﻫﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻧﺴﺎﻧﻲ، داﻧﺸﮕﺎه ﺟﺎﻣﻊ اﻣﺎم‌ ﺣﺴﻴن(ع)، ﺳﺎل ﺷﺸﻢ، ﺷﻤﺎره 1.
17. علی­‌احمدی، علیرضا، میثم جعفری اسکندری، محمدابراهیم صادقی و حامد نوذری، (1390)، ﺑﺮرﺳﯽ ﻧﻘﺶ اﺑﺰارﻫﺎی ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ داﻧﺶ در ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪﺳﺎزی ﮐﺎرﮐﻨﺎن ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از AHP ﻓﺎزی، ﻧﺸﺮﯾﻪ ﻋﻠﻤﯽ ﭘﮋوﻫﺸﯽ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻓﺮدا، ﺳﺎل دﻫﻢ، ﺷﻤﺎره 27.
18. ﻓﺮﺗﻮک‌­زاده، ﺣﻤﻴﺪرﺿﺎ و ﺟﻮاد وزﻳﺮی، (1387)، ﻣﻄﺎﻟﻌه ﺗﺠﺮﺑﻪ ﺻﻨﺎﻳﻊ دﻓﺎﻋﻲ در ﭘﺎﻳﺶ و ارزﻳﺎﺑﻲ ﺗﻌﺎﻟﻲ ﺑﺎ روﻳﻜﺮد ﭘﮋوﻫﺶ در ﻋﻤﻞ، ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﻋﻠﻮم ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ اﻳﺮان، ﺳﺎل ﺳﻮم، ﺷﻤﺎره 10.
19. قربانی­‌زاده، وجه­‌اله و شیرین خالقی­‌نیا، (1388)، ﻧﻘﺶ اﻧﺘﻘﺎل داﻧﺶ ﺿﻤﻨﻲ در ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪﺳﺎزی ﻛﺎرﻛﻨﺎن، ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﭘﮋوﻫﺶ‌ﻫﺎی ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﻣﻨﺎﺑﻊ اﻧﺴﺎﻧﻲ، داﻧﺸﮕﺎه ﺟﺎﻣﻊ اﻣﺎم ﺣﺴﻴﻦ(ع)، ﺳﺎل اول، ﺷﻤﺎره 2.
20.  گودرزوندچگینی، مهرداد، حمیدرضا رضایی­ کلیدبری و زعیمه فرجادی­‌نژاد، (1390)، بررسی نقش رهبری معنوی مدیران بر توانمندسازی کارکنان بانک، فصلنامه رسالت مدیریت دولتی، دوره 2، ﺷﻤﺎره 1.
21. مدهوشی، مهرداد، وحید نورنژاد ونوش، (1392)، تأثیر توانمندسازهای مدیریت دانش روی توانمندی کارکنان شرکت‌های کوچک و متوسط: با نقش میانجی فرایند مدیریت دانش، نشریه پژوهش‌های مدیریت منابع سازمانی، دوره 3، شماره 2.
22. مرادی، مرتضی و حمیدرضا جلیلیان، (1394)، تأثیر توانمندسازی روانشناختی بر عملکرد سازمانی کارکنان ناجا، نقش میانجیگری تنش شغلی، رضایت شغلی و تعهد سازمانی، فصلنامه نظارت و بازرسی، سال نهم، ﺷﻤﺎره 31.
23. مؤمنی، ماندان و صغری پرگاری، (1389)، ﺑﺮﺭﺳﻲ ﺭﺍﺑﻄﻪ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺳﺎﺯﻣﺎﻧﻲ ﻭ ﺗﻮﺍﻧﻤﻨﺪﺳﺎﺯﻱ ﮐﺎﺭﮐﻨﺎﻥ ﺳﺘﺎﺩﻱ ﺷﺮﮐﺖ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻭ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﮔﺎﺯ ﺍﻳﺮﺍن، ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ دوﻟﺘﻲ، ﺳﺎل اول، ﭘﻴﺶ ﺷﻤﺎره ﺳﻮم.
24. نادری، ناهید، عبدالرسول جمشیدیان و قربانعلی سلیمی، (1386)، ﺗﻮاﻧﻤﻨﺪﺳﺎزی ﮐﺎرﮐﻨﺎن از ﻃﺮﯾﻖ آﻣﻮزشﻫﺎی ﺿﻤﻦ ﺧﺪﻣﺖ (ﻣﻮردﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺷﺮﮐﺖ ﭘﺎﻻﯾﺶ ﻧﻔﺖ اﺻﻔﻬﺎن)، ﭘﮋوﻫﺸﻨﺎﻣﻪ ﻋﻠﻮم اﻧﺴﺎﻧﯽ و اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ «وﯾﮋه ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ»، ﺳﺎل ﻫﻔﺘﻢ، ﺷﻤﺎره 27.
25. نصراصفهانی، علی، احمد غضنفری و سیامک عامری­‌نسب، (1392)، رابطه بین رهبری اخلاقی و توانمندسازی کارکنان، دوفصلنامه پژوهش‌های مدیریت منابع انسانی، دانشگاه جامع امام حسین(ع)، سال پنجم، ﺷﻤﺎره 1.
26. نوربخش، مهدی، (1390)، نقش توانمندسازی کارکنان در پیاده‌‌سازی موفق مدیریت دانش، هفتمین کنفرانس توسعه منابع انسانی، تهران، مرکز مطالعات بهره­‌وری و منابع انسانی.

 

ب. منابع انگلیسی

  1. Abdollahzadeh, M, (2013), Empowerment & Organizational Change, International Research Journal of Applied and Basic Sciences, Vol, 4 (1).
  2. Ahmadi, A.A, Daraei, M.R, Khodaie, B & Salmanzadeh, y, (2001), Structural Equation Modeling of Relationship Between Psychological Empowerment and Knowledge Management Practices (A case study: Social Security Organization Staff of Ardabil Province, Iran), International Business Management. Vol.6, No.1.
  3. Allameh, S, Heydari, M., Mohammad, S & Davoodi, R, (2012), Social and Studying the relationship between transformational leadership and psychological empowerment of teachers in Abade Township, Procedia - Social and Behavioral Sciences, 31.
  4. Armstrong. K, Laschinger. H, (2006), Structural Empowerment, Magnet Hospital Characteristics, and Patient Safety Culture: Making the Link, Journal of Nursing Care Quality, Vol 21, Issue 2.
  5. Atiq. M.M, Farooq. A, Ahmad. H.A, Humayoun. A.A, (2015), The Impact of Emotional Intelligence on Motivation, Empowerment and Organization Structures: A Case of Universities in Islamabad, Journal of Basic and Applied Scientific Research, 5 (6).
  6. Avram, E, & Priescu, I, (2012), Access to information and empowerment perspectives in health services, Procedia - Social and Behavioral Sciences, 33.
  7. Badah A, (2012), Relationship between the knowledge management processes and the administrative empowerment with the employees of the ministry of higher education & scientific research-jordan, European Scientific Journal, Vol. 8, No. 28.
  8. Barton, H. Barton, L, (2011), Psychological Empowerment and Workplace Learning: An Empirical Study of Saudi Telecom Company, European Journal of Economics, Finance and Administrative Sciences. Vol. 42.
  9. Behroozi. M, Fadaiyan.B, Ebneroomi.S, (2012), A survey of effective elements of empowerment of the university employees of medical sciences toward a conceptual framework: Iran's perspective, Procedia - Social and Behavioral Sciences, 46
  10. Caker. N.D, Erturk. A, (2010), Comparing Innovation Capability of Small and Medium-Sized Enterprises: Examining the Effects of Organizational Culture and Empowerment, Journal of Small Business Management, Volume 48, Issue 3.
  11. Chang L. & C.Liu, (2008), Employee Empowerment of Service Work: What, Why, How, and When?  Sloan management, No 1.
  12. Chen. G, Kirkman. B, Kanfar. R, Allen. D, Rosen. B, (2007), A Multilevel Study of Leadership, Empowerment, and Performance in Teams, Journal of Applied Psychology American Psychological Association, Vol. 92, No. 2.
  13. Dehghani, S. Gharooni, A & Arabzadeh, A, (2014), Staff Empowerment, Entrepreneurial Behaviors and Organizational Efficiency in Iranian Headquarter Education. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 109.
  14. Dewettinck, K. Van Ameijde, M, (2011), Linking Leadership Empowerment Behavior to Employee Attitudes and Behavioral Intentions, Personal Review, Vol. 40, No. 3.
  15. Elyachar. J, (2002), Empowerment Money: The World Bank, Non-Governmental Organizations, and the Value of Culture in Egypt, Aerospace Culture, Volume 14, Number 3.
  16. Erkutlu.H, Chafra. J, (2015), The effects of empowerment role identity and creative role identity on servant leadership and employees’ innovation implementation behavior, Procedia - Social and Behavioral Sciences,181.
  17. Ershadi. M, Vardini. N, Raha. B, Naseri. E, (2014), Survey relationship between organizational structure and Knowledge management (Case study), International Journal of Management and Humanity Sciences. Vol, 3 (2).
  18. Fairuz, S, Norshidah N, Afni A, & Norsiah S, )2013(, A Study on Primary School Teachers’ Organizational Commitment and Psychological Empowerment in the District of Klang, Procedia - Social and Behavioral Sciences, 90 (InCULT 2012).
  19. Fernandez, S & Moldogaziev, T, (2 June 2011), A Causal Model of the Empowerment Process: Exploring the Links Between Empowerment Practices, Employee cognitions, and Behavioral Outcomes, 11th National Aerospace Management Research Conference, Maxwell School, Syracuse, New York.
  20. Fombrun, C.J, (1983), Corporate culture, environment, and strategy, Human Resource Management, Vol. 22 Nos 1-2.
  21. Fong. K.H, Snape. Ed, (2015), Empowering Leadership, Psychological Empowerment and Employee Outcomes: Testing a Multi-level Mediating Model , British Journal of Management, Volume 26, Issue 1.
  22. Greasley, K, (2007), Understanding Empowerment From and Employee perspective, Team performance perspective, Team performance Management, Vol. 14.
  23. Han, Sang-Sook. Moon, Sook. Ja & Yun, Eunkyoung, (2009), Empowerment, job Satisfaction, & Organization Commitment of Permanent and temporary nurses in Korea, Applied Nursing Research, 22 (4).
  24. Hancer , M. & George, T, (2003), Psychological empowerment of non-supervisory employees working in full-service restaurants, International Journal of Hospitality Management, 22.
  25. Hendry, C. and Pettigrew, A, (1990), Human resource management: an agenda for the 1990s, International Journal of Human Resource Management, Vol. 1 No. 1.
  26. Jackson, S.E. & Schuler, R.S, (1995), Understanding human resource management in the context of organizations and their environments, in Rosenzweig, M.R. and Porter, L.W (Eds), Annual Review of Psychology, Palo Alto, CA.
  27. Jwo, B & Yin-Hyan Shim, (2010), Psychological Empowerment & Organizational Commitment: Demoderating Effect of Organizational Learning Culture, Human Resource Development International, Vol.13, No.4.
  28. Kharazi, K, (2011), Social and Survey of relationship between the psychological empowerment of employees with organizational learning, Procedia - Social & Behavioral Sciences, 121.
  29. Kirkham. M, (1999), The culture of midwifery in the National Health Service in England, Journal of Advanced Nursing, Volume 30, Issue 3.
  30. Lan, X. M, Chong, W.Y, (2015), The Mediating Role of Psychological Empowerment between Transformational Leadership & Employee Work Attitudes, Procedia - Social and Behavioral Sciences, 172.
  31. Liden, R.C.& S.J.Wayne & R.T.Sparrow, (2000), An Examination of the Mediating Role of Psychological Empowerment on the Relations between the Job, Interpersonal Relationships, Work Outcomes, Journal of Applied Psychology, No.85.
  32. McAfee, R & Bruce, M.G & Honeycutt, E.D, (2002), The effects of culture and human resource management policies on supply chain management strategy, Journal of Business Logistics,Vol. 23 No. 1.
  33. Miri. A, Rangriz. H, Sabzikaran. E, (2011), The Relationship Between Organizational  Structure & Employees Empowerment in National Iranian Oil Products Distribution  Company, Kuwait Chapter of Arabian Journal of Business and Management Review, Vol. 1, No.1.
  34. Mishra, B. Bhaskar A, (2010), Empowerment: a Necessary Attribute of a Learning Organization, Organizations & Markets in Emerging Economies. Vol. 1, No (2/2).
  35. Moye, Meldina J & Henkin, Alane B, (2005), Teacher-Principal relationships: Exploring Linkages Between Empowerment & Interpersonal Trust. Journal of Educational Administration, 43(3).
  36. Muchechetere. C & Ganesh. L & Karambwe. S, (2014), Effect of Emotional Intelligence on Empowerment of Business Leaders in Zimbabwe, International Journal of Science & Research (IJSR), Volume 3 Issue 1.
  37. Nafari N & Omidfar G, (2010), Evaluating the Impact of Organizational Structure (Structural Dimensions) on Employees’ Empowerment: Case Study of Finance Deputy in the Ministry of Finance & Economic Affairs. Management& Development Process, 3, 23 (1).
  38. Ozaralli. N, (2015), Linking empowering leader to creativity: the moderating role of psychological (felt) empowerment, Procedia - Social and Behavioral Sciences, 181.
  39. Posner, B.Z & Kouzes, J.M & Schmidt, W.H, (1985), Shared values make a difference: an empirical test of corporate culture, Human Resource Management, Vol. 24 No. 3.
  40. Setyaningsih. S, Ructia. C.P, Hani. U, Rachmania.I.N, (2012), Women Empowerment through Creative Industry: A Case Study, Procedia Economics and Finance, 4.
  41. Shakibaei, Z, Ali Kh, & Saeide S, )2012), Relationship between Organizational Culture Type & Empowering Staff in Manufacturing Companies of Iran, Procedia-Social & Behavioral Sciences, 46.
  42. Sigler. T.H, Pearson. Ch, (2000), Creating an empowering culture: examining the relationship between organizational culture and perceptions of empowerment, Journal of Quality Management, Volume 5, Issue 1.
  43. Spreitzer, G.M, (1995), Psychological Empowerment in the Workplace: Dimension, Measurement & Validation. Academy of Management Journal, Vol.3, No.1.
  44. Stokke, H, (2008), Productivity Growth and Organizational Learning, Review of Development Economics, Vol.12, No. 4.
  45. Susan M. Broniarczyk, Jill G. Griffin, (4 October 2014), Decision Difficulty in the Age of Consumer Empowerment, Journal of Consumer Psychology, Volume 24, Issue.
  46. Thomas, Kenneth W & Velthouse, Betty A, (1990), Cognitive Elements of  Empowerment: An Interpretive Model of Intrinsic Task Motivation. Academy of Management Review. Vol.15, No.4.
  47. Wang, G.& P.D Lee, (2009), Psychological Empowerment and Job satisfaction: An Analysis of Interactive Effects, Group & Organization Management, No.34(3).
  48. Yang, Seung-Bum & Ok, Cho Sang, (2009), Employee Empowerment Team Performance, Team Performance Management. Vol.15, No. (5/6).